Er bestaat vandaag geen passe-partout verzekeringsoplossing die zowel de contractuele, de buitencontractuele als de tienjarige aansprakelijkheid en zowel de materiƫle als de immateriƫle schade van elke deelnemer aan een bouwteam dekt.

Bouwteamformules waarin ontwerpers enerzijds en uitvoerders/aannemers anderzijds aparte contracten aangaan met de opdrachtgever, kunnen wel worden verzekerd met een mix van polissen, afgestemd op het project en de kostprijs. Essentieel is dat u in de bouwteamovereenkomst ieders aansprakelijkheden goed aflijnt. Ontwerp- en controlefouten vormen een aansprakelijkheid van de architect. Berekeningsfouten zijn ten laste van het studiebureau. Uitvoeringsfouten komen op het conto van de aannemer.
 

  • De verzekering van de beroepsaansprakelijkheid en/of burgerlijke aansprakelijkheid dekt het hele bouwproces, dat wil zeggen de fases voor, tijdens en na de uitvoering.
  • De ABR-verzekering dekt hoofdzakelijk de fase van de uitvoering. De opdrachtgever gaat deze polis het best aan.
  • De controleverzekering (decennale verzekering) dekt de tienjarige aansprakelijkheid na de uitvoering.

     

Essentieel is dat alle partijen inzicht hebben in de voorwaarden en de dekking van de polissen die worden aangegaan. Zoals we in dit hoofdstuk zullen zien, moeten kandidaat-bouwteampartners elk voor zich ook nagaan hoe de andere partijen verzekerd zijn voor zij in een bouwteam stappen. Bovendien moeten ze er rekening mee houden dat de dekking kan variëren tijdens de looptijd van het bouwteam.

 

ABR-verzekering

 

De ABR-verzekering is wettelijk niet verplicht, maar kan wel contractueel worden opgelegd. Omdat de ABR soms dubbel loopt met de beroepsaanspra- kelijkheidsverzekering, resulteert het afsluiten van een ABR dikwijls - maar niet altijd - in een korting op de abonnementspolis of op de polis enige werf.

 

Karakteristieken

 

  • All risk verzekering
    Het gaat om een all risk verzekering. Dat betekent dat alles gedekt is wat niet expliciet wordt uitgesloten. In die uitsluitingen kunnen grote verschillen bestaan, zodat u altijd nauwgezet de algemene en bijzondere voorwaarden moet lezen. Klassiek zijn de algemene uitsluitingen voor oorlog, terrorisme en radioactiviteit. Andere mogelijke uitsluitingen zijn onder meer die voor immateriële schade (bv. winstderving), voor schade door slijtage, voor contractuele vertragingsboetes en voor onvoldoende prestaties (bv. een vloer die onvoldoende hecht aan de chape). Ga in functie van uw project na welke uitsluitingen u wilt laten schrappen en of dat mogelijk is.
     
  • Combinatiepolis
    Het gaat om een combinatiepolis met twee afdelingen. Afdeling 1, aanwezig in elke ABR-verzekering, is een zaakverzekering die schade aan het gebouw in oprichting waarborgt en waarvan de dekking kan worden uitge- breid. Het is te vergelijken met een omniumverzekering waarin ook de eigen schade is gedekt. De verzekeraar komt in principe tussenbeide zonder na te gaan wie aansprakelijk is. Afdeling 2 is een optionele aansprakelijkheids- verzekering. Belangrijk is dat u de juiste, aan uw bouwproject aangepaste uitbreidingen neemt (zie 3.2.2 Dekking).
     
  • Meerpartijenovereenkomst
    Het gaat om een meerpartijenovereenkomst. Zowel de verzekeringsnemer (meestal de aannemer of de bouwheer) als de verzekerden (aannemer, onderaannemers, architect, andere ontwerpers, …) kunnen aanspraak maken op de dekking. Ontwerpers moeten altijd goed nakijken of ze mee verzekerd zijn, want in een ABR-polis van de aannemer is dat dikwijls niet het geval. De beste oplossing is uiteraard dat alle partijen verzekerd zijn die betrokken zijn bij de realisatie van het bouwproject. Bij een schadegeval kan de verzekeringsnemer geen vordering tot vrijwaring instellen tegen de verzekerden. De verzekerden van hun kant hebben bij een schadegeval een plicht tot melding, medewerking en beperking van de schade.

 

Dekking
 

  • Afdeling 1
     

Afdeling 1, de zaakverzekering, komt tussenbeide voor zover het gaat om een plotse, onzekere gebeurtenis die materiële schade veroorzaakt. Niet gedekt is voorzienbare en vermijdbare schade, bv. schade veroorzaakt door het verplaatsen van een zware kraan over een terrein. Evenmin gedekt is schade door stilzitten, bv. als een aannemer een raam met een duidelijk zichtbare fabricagefout toch plaatst en dat later tot schade leidt. Uitgesloten is ook schade door het achterlaten van de werf.

Zoals al gezegd slaat de dekking van afdeling 1 in eerste instantie op het gebouw in oprichting. Mogelijke uitbreidingen zijn alle uitrustingen (sani- tair, elektriciteit et cetera), de bouwkeet of toestellen (bv. pompen). In geval van een verbouwing is een uitbreiding naar het bestaande goed mogelijk én aan te raden. Belangrijk voor ontwerpers is de extra dekking‘faulty part’. Die houdt in dat als een element fout geconcipieerd is (bv. een dragende balk) en dat tot schade leidt, niet alleen de gevolgschade is gedekt maar ook het element zelf. Zonder die uitbreiding voor ontwerp-, reken- en tekenfouten moet de ontwerper voor een dekking van dat element terugvallen op zijn beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
 

Standaard loopt de dekking tijdens de bouw, montage en testtermijn. Die dekking kunt u laten uitbreiden (meestal met 12 of 24 maanden) voor scha- de tijdens de onderhoudstermijn. In die uitbreiding zijn er drie opties. Optie een, het klein onderhoud, dekt de schade ten gevolge van werken die nog in de onderhoudsperiode moeten gebeuren. Optie twee, het groot onderhoud, dekt bovendien de schade die pas is vastgesteld tijdens de onderhoudspe- riode maar die haar oorsprong vindt in de periode van de bouw, montage en testtermijn. Optie drie, de full makers maintenance guarantee, dekt in tegenstelling tot de vorige twee als extra de schade buiten de werf, bv. ten gevolge van een foute plaatsing van de betonwapening in het prefabatelier.

 

  • Afdeling 2
     

Afdeling 2, de optionele aansprakelijkheidsverzekering, dekt de buitencontractuele foutaansprakelijkheid voor schade aan derden (bv. de buren) bij de uitvoering van de verzekerde werken. Nuances zijn hier be- langrijk. Zo weigerde een verzekeraar om tussenbeide te komen voor schade bij de buurman, te wijten aan het transport van materiaal naar de werf via het erf van die buurman. Omdat de buurman daarvoor zijn toestemming had gegeven, bestond er volgens de verzekeraar een overeenkomst en ging het dus niet om een buitencontractuele aansprakelijkheid.
 

De dekking geldt enkel tijdens de bouw, montage en testtermijn. Uitbreiding is mogelijk naar de foutloze aansprakelijkheid (leer van de abnormale burenhinder), bv. als de zetting van het gebouw schade berokkent aan het aanpalende gebouw en niemand een fout heeft begaan.
 

Normaal komt afdeling 2 in tweede rang tussenbeide, dus nadat eerst de beroepsaansprakelijkheidsverzekering of de BA uitbating van de aannemer is aangesproken. Optioneel is een tussenkomst in eerste rang mogelijk.
 

Een andere optie is de gekruiste aansprakelijkheid. Normaal zijn verzekerden voor elkaar geen derden en is er geen tussenkomst als ze elkaar schade veroorzaken. Met de optie gekruiste aansprakelijkheid worden ze als derden beschouwd en wordt die schade wel vergoed. Deze optie is zeker aan te raden voor bouwteamformules.